Van zorg naar gezondheid: Positieve Gezondheid in actie: de Twijn
Sociale kwaliteit is een actieve ambassadeur en aanjager van Positieve Gezondheid. De provincie ondersteunt verschillende regionale netwerken die vanuit die visie werken, waaronder Vitaal Vechtdal. Doel is een gezondheidsinfrastructuur met en dichtbij inwoners, inclusief gezondheid op de werkvloer. Daarnaast helpt Sociale kwaliteit initiatieven met subsidies om hun ideeën uit te werken en toe te passen. Zoals De Twijn in Zwolle, expertisecentrum en school voor kinderen met een fysieke aandoening.
Positief pionieren op De Twijn
Het begon met een droom: Positieve Gezondheid inbedden in het onderwijs van VSO De Twijn. De leerlingen kunnen vanwege een fysieke aandoening niet naar het reguliere onderwijs. Volgens de officiële definitie zijn ze ‘niet gezond’. Zelf ervaren ze dat vaak anders. Het ‘spinnenweb’ van Positieve Gezondheid geeft leerlingen én leerkrachten handvatten om in gesprek te gaan vanuit een brede blik op gezondheid.
Ester van de Hul en Eva van Aerle zijn de trekkers van ‘Positief pionieren 1.0’. Ester is lid van het expertiseteam en trainer Positieve Gezondheid. Eva is directeur vervolgonderwijs. Ester: “Het intrigeerde me dat sommige van onze leerlingen met veel fysieke uitdagingen hun lichamelijke gezondheid een 8 scoren. Ze vinden dat ze veel kunnen. Terwijl een andere leerling ogenschijnlijk alles kan, maar zich eenzaam en somber voelt. Het web van Positieve Gezondheid maakt dit inzichtelijk.”
Eva: “Gezondheid is veel meer dan dat kleine stukje waar we het altijd over hadden. Hoe konden we dat in het onderwijs integreren?” Ester: “We hebben Positieve Gezondheid opgenomen in het lesrooster en zijn gaan pionieren met een paar gespreksgroepen. De jongeren vonden het leuk en ouders waren ontroerd. Gezondheid is veel meer dan de aandoening van hun kind, het gaat over meedoen, zingeving.”
De gesprekken bleken een vliegwiel. Inmiddels is het vaste prik om met leerlingen aan het begin van de les een check-in te doen. Op dat moment staan ze even stil bij hoe ze zich voelen en dat ze er mogen zijn. Docenten hebben het overgenomen in hun vergaderingen. En ze zijn hun eigen lesactiviteiten gaan bedenken. “Positieve Gezondheid biedt een duidelijk kader, maar geeft veel ruimte voor een eigen invulling”, aldus Ester. Zo bedacht een docent de Doe-box, vol spelletjes en opdrachten over Positieve Gezondheid. En op aangeven van de leerlingenraad kwam er een campagne voor gezond snacken in de kantine.
Studenten van de VIAA-hogeschool helpen met evaluatieonderzoek van de interventies. Inmiddels is er een database aangelegd die De Twijn graag wil delen met andere scholen, revalidatiecentra, hulpverleners en gemeenten. Maar de droom reikt veel verder: een vitaliteits- of leeflab. Niet alle leerlingen zijn verbaal sterk en hebben moeite met het begrijpen van containerbegrippen als ‘stilte’, ‘energie’ of ‘acceptatie’, legt Ester uit. Kun je ze dat laten ervaren? “Het leeflab is een ontmoetingsplek waar we met leerlingen aan de hand van de zes dimensies van Positieve Gezondheid zulke ervaringen willen ontwerpen. En dat in combinatie met onderzoek. We willen leerlingen van andere scholen in gesprek laten gaan met onze leerlingen. En we denken ook aan een belevingsroute door het park hier vlakbij.” Positief pionieren 2.0 noemen ze het.
“Dankzij de subsidie van Sociale kwaliteit hebben we de basis gelegd die we nu uitbouwen. Dat was anders niet gelukt”, aldus Eva. Subsidie hiervoor krijgen van de gemeenten of het ministerie van Onderwijs is niet zo gemakkelijk. “De provincie is redelijk laagdrempelig. Een OCW-subsidie is zo ingewikkeld dat je iemand moet inhuren om een aanvraag te schrijven. Daar willen we leerlingengeld niet aan besteden. De provincie hielp met het schrijven van het plan. Ze is een heldere gesprekspartner die ziet hoe de lijnen lopen, komt kijken en nieuwsgierig is. Dat hebben we bij geen enkele subsidieverstrekker zo gezien.”
De provincie ondersteunde een aanvraag van De Twijn bij de regiodeal voor Positief pionieren 2.0. Bij een toewijzing zou de provincie ook cofinancieren. Helaas is de aanvraag niet gehonoreerd. Eva: “Wat er ook gebeurt, wij gaan door! Positieve Gezondheid zit in het DNA van De Twijn. Het gedachtegoed sluit feilloos aan bij onze visie op gezondheid. Wij blijven positief pionieren!”
Dit artikel komt uit de Evaluatiekrant 2025, als verantwoording wat de samenwerking op sociale kwaliteit in 2025 heeft opgeleverd. Het zijn verhalen over ontmoetingen, initiatieven en samenwerking. Maar ook over keuzes maken en verder bouwen. De krant laat zien dat sociale kwaliteit groeit waar mensen elkaar weten te vinden. In buurten, bij verenigingen, in de zorg en via nieuwe netwerken. De provincie speelt daarin steeds vaker een verbindende rol. Dicht bij de praktijk en samen met partners. Vraag een exemplaar op via socialekwaliteit@overijssel.nl
