Inspirerend voorbeeld: Oud en jong helpen elkaar in Deventer

Voorzorgcirkels stimuleren ontmoeting en meedoen in de buurt

Jong en oud ontmoeten elkaar in woonzorgcentrum Humanitas in Deventer. Studenten hebben er een kamer, er zijn leerwerktrajecten, scholen en een kinderdagverblijf komen regelmatig op bezoek. Onder de noemer Wijkgenoot werd die onderlinge hulp uitgerold over de omliggende wijk Keizerslanden en ontstonden Voorzorgcirkels. ‘Alles begint met ontmoeten en kennis maken. Als je elkaar kent, ben je eerder bereid iets voor een ander te doen’, zegt Wilco Jansen van wzc Humanitas.

Elkaar versterken

Keizerslanden is een volkswijk in Deventer met 13.000 na-oorlogse woningen. De statistieken laten zien dat er meer eenzaamheid, schulden en criminaliteit voorkomen dan gemiddeld. Tegelijk kampen zorg- en welzijnsorganisaties met (dreigend) tekort aan professionals. De stap om samen te gaan werken was dus logisch. ‘Want wie kan erop tegen zijn dat mensen als ze ouder worden toch zelfstandig en prettig kunnen leven? We hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten met 10 organisaties in de wijk. Doel is om elkaar te versterken zodat mensen andere wijkbewoners leren kennen en eerst om zich heen kijken wie ze zou kunnen helpen voor ze aankloppen bij bijvoorbeeld woonconsulenten en huisartsen’.

Doel is om elkaar te versterken zodat mensen andere wijkbewoners leren kennen en eerst om zich heen kijken wie zou kunnen helpen.

Buurtkamers

Om de wijkbewoners te helpen elkaar te ontmoeten en zo meer onderdeel te worden van hun buurt, zijn buurtkamers ingericht. ‘Daar kunnen mensen heel laagdrempelig elkaar ontmoeten en zien ze gelijkgestemden. Bijvoorbeeld mannen die het gezellig vinden om daar samen te biljarten. Om de drempel over te komen houden we ook wel activiteiten, bijvoorbeeld een high tea voor de bewoners van de aanleunwoningen. Alles begint met ontmoeten en kennis maken. Als je elkaar kent, ben je eerder bereid iets voor een ander te doen. Je hoeft niet meteen met iedereen vrienden te worden, maar het is fijn als je een sociaal netwerk in de omgeving hebt. En gelukkig zien we her en der ook echte vriendschappen ontstaan’. 

Niks bijzonders

Ook al is er veel publiciteit geweest voor de Voorzorgcirkels, Wilco noemt het relativerend ‘eigenlijk niks bijzonders’. ‘Vroeger keken mensen vanzelfsprekend naar elkaar om, zo zat de wereld in elkaar. Nu hebben mensen op hun mobieltje de hele wereld in hun broekzak zitten, maar kennen ze hun eigen buren niet. Dat maakt dat er ook verlegenheid is om hulp te vragen. Terwijl wij merken dat de meeste mensen het juist heel fijn vinden om iets te betekenen voor een ander. En ouderen zijn blij dat ze weer meer eigen regie over hun leven hebben. In de huidige tijd waarin ontmoeting niet vanzelfsprekend is, faciliteren wij dat’.

Wij merken dat de meeste mensen het juist heel fijn vinden om iets te betekenen voor een ander.

Betere samenwerking

Organisaties in de wijk werken nu beter samen. ‘We hebben samen de blues van de wijk omarmd, we zijn allemaal gemotiveerd om daar iets in te betekenen. We slaan bruggen tussen de wijkbewoners: het maakt niet uit wat je leeftijd of cultuur is, voor ons doe je ertoe en je bent welkom. Bij activiteiten of gewoon om een kop koffie of thee te drinken’.  

Docenten Toegepaste Psychologie van Saxion huurden eerder acteurs in om hun studenten te laten oefenen met gespreksvoering. Maar in 2024 en 2025 oefenden de studenten gespreksvoering met oudere wijkbewoners. Dat bespaarde kosten en was voor beide partijen een succes. ‘De studenten gingen echt naar mensen toe om te horen wat er bij hen leeft. Daar kregen we veel enthousiaste reacties op. Mensen voelden zich gehoord en gezien en voor de studenten was het aanvankelijk spannend maar ook heel leerzaam. Jonge mensen kunnen iets leren van de levenswijsheid en het vertragen van ouderen en zij brengen weer levendigheid naar binnen, dat zien we ook in ons woonzorgcentrum’.

Aanstekelijk

Volgens Wilco is het een illusie om te denken dat over een tijdje iedereen in de wijk elkaar kent en voorthelpt, maar het werkt wel aanstekelijk. ‘Atletiekvereniging Daventria is bijvoorbeeld een beweeggroep in de wijk begonnen. De deelnemers gaan daarna samen koffie of thee drinken. Het samen wandelen is goed voor de gezondheid en mensen doen ook nieuwe contacten op in de wijk dus het helpt ook om eenzaamheid te verminderen. Ook de bibliotheek in Keizerslanden houdt veel activiteiten voor wijkbewoners en welzijnswerk Het Raster is er voor kinderen en jongeren’.

Je moet bereid zijn om verder te kijken dan je eigen stukje en goed samen te werken aan een gezamenlijk doel.

Niet alleen

Andere organisaties die ook aan de slag willen met Voorzorgcirkels adviseert hij om met partners eerst en vooral ontmoetingsplekken te creëren. ‘Je moet bereid zijn om verder te kijken dan je eigen stukje en goed samen te werken aan een gezamenlijk doel. In de wijk zijn nu vier verschillende ontmoetingsplekken gecreëerd, elk met eigen openingstijden. Dat betekent dat we samen de hele werkweek hebben gedekt, mensen kunnen altijd in één van de buurtkamers terecht. Dat kan je niet alleen’.

Meer weten?

Wil je meer informatie of een inspiratiesessie? Mail naar wijkgenoot@humanitasdeventer.nl

Op de foto: Wilco Jansen van wzc Humanitas